|
هم اندیشی اصلاح الگوی مصرف در آب و نهاده های کشاورزی در تاریخ سوم آذر ماه 1388 در سالن شهید نعمتی جم وزارت جهاد کشاورز ی برگزار گردید. مقالات ارائه شده به هم اندیشی پس از اتمام تاریخ درج شده برای ارسال آثار مورد بررسی و داوری قرار گرفتند که طبق نظر داوران مقالات پذیرش شده به شرح ذیل می باشند.
1. تجارت آب مجازی و لزوم اصلاح الگوی مصرف آب کشاورزی (1- سید حمید حسینی -2- فیروز طلوع آذر -3- حکیمه تالش بابایی) 2. مدیریت ضایعات باغات انار و تاثیر آن بر اصلاح الگوی مصرف کودهای شیمیایی (علی محسنی) 3. الگوی صحیح تشخیص فحلی، راه مناسب جهت افزایش بهره وری در گاوهای پر تولید (1- مهدی خدایی مطلق -2- سعید یار احمدی -3- صادق امیدی) 4. اصلاح الگوی مصرف در ساختمان و تاسیسات دامپروری (1- سعید یار احمدی -2- صادق امیدی -3- مهدی خدایی مطلق) 5. استفاده از مواد جاذب الرطوبه جهت اصلاح الگوی مصرف آب در کشاورزی با تاکید بر زئوپلانت ها (ابر جاذب های طبیعی غنی شده) (1- زهره صالحی -2- شروین شریعتی) 6. اصلاح الگوی مصرف جهت کاهش ضایعات کشاورزی و کاربرد بیوتکنولوژی در دامپروری و فرآورده های دامی (1- هما سلیمانی-2- مرتضی رنجبری -3- سعیده آل بویه) 7. رهیافت جامع نگر و نظام مند اصلاح الگوی مصرف نهاده ها و عوامل تولید موز در کشور با تاکید بر هم آمیزی نظام های دانش مدرن بومی (فاخته فرقانی) 8. مدیریت تخصیص بهینه منابع آب در شبکه آبیاری و زهکشی مهاباد (1- محسن محمودی وانعلیا -2- نیما پدرام) 9. نقش مدیریت بهینه نهاده های کشاورزی در اصلاح الگوی مصرف (مهندس طباطبایی) 10. چالش ها و راهکارهای اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی (1- سمیرا مفخمی -2- سید رحمت اله پریچهر) 11. بهره وری و اصلاح الگوی مصرف آب کشاورزی (سعید حسنی دوابسری) 12. بررسی الگوی مصرف آب کشاورزی در استان فارس (1- وهب میرباقری -2- مهران برادران نصیری -3- هانیه اسدی راشد) 13. راه کارهای صرفه جویی و دستیابی به الگوی صحیح مصرف (محمد یاسر خواجوی راد)
از بین مقالات پذیرش شده پنج مقاله به عنوان مقالات برتر جهت ارائه در روز همایش به شرح ذیل معرفی شدند.
- نقش کشاورزی اکولوژیک در اصلاح الگوی مصرف نهاده های کشاورزی (1- سعیده آل بویه -2- سید رحمت اله پریچهر -3- هما سلیمانی -4- عبدالعظیم آجیلی) - آب مورد نیاز برای تولید محصولات دامی با نگرشی بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب (1- حامد خلیل وندی بهروزیار-2- سعید یار احمدی-3 صادق امیدی) - ساماندهی و مدیریت منابع طبیعی کشور در راستای الگوی مصرف و حفاظت از منابع طبیعی (مرتضی شیخعلی) - استفاده از تکنیک های بیوتکنولوژی در راستای بهبود تولیدات باغبانی و اصلاح الگوی مصرف (1- عزیز ابراهیمی -2- سید رحمت اله پریچهر) - گسترش میوه کاری دیم در اراضی شیبدار کم بازده ، موثرترین روش اصلاح الگوی مصرف آب و توسعه پایدار باغبانی ایران (عباس یداللهی)
روز برگزاری همایش پس از تلاوت آیاتی چند از قرآن مجید، حاضرین به سرود ملی جمهوری اسلامی ایران گوش فرا دادند. سپس مجری همایش اعلام برنامه نموده و از مسئول کانون کشاورزی و منابع طبیعی بسیج مهندسین تهران بزرگ جهت ایراد سخنرانی دعوت به عمل آوردند. مسئول کانون کشاورزی و منابع طبیعی در خصوص عنوان هم اندیشی و محورهای آن اطلاعاتی را ارائه فرمودند. ایشان مهمترین عواملی که باعث افزایش تلفات آب در بخش کشاورزی در زمان انتقال، توزیع و تحویل آب می گردد را بهره وری نامناسب از تاسیسات آبیاری موجود ، نشت آب از کانال های انتقال و توزیع آب ، فرسوده بودن شبکه توزیع آب و.... عنوان کردند. همچنین پیشنهاداتی برای افزایش راندمان آبیاری و کارایی مصرف آب به صورت بکارگیری متدهای جدید آبیاری با توجه به درجه اتوماسیون ، توسعه و اصلاح شبکه های مدرن انتقال و توزیع آب ، بررسی الگوی کشت و در صورت نیاز تغییر آن ، حذف خطاهای انسانی و ... اشاره کردند. ایشان در بخشی از سخنان خود راه کارهای مقابله با بحران آب ، مدیریت تغذیه خاک جهت نیل به کشاورزی و اصلاح الگوی بذر مصرفی مطرح و در پایان پیشنهاداتی را به بخش های مختلف کشاورزی ارائه نمودند.
در ادامه جهت ایراد سخنرانی از جناب آقای دکتر جهانسوز، معاون محترم وزیر کشاورزی دعوت به عمل آمد. ایشان بر لزوم کشاورزی پایدار تاکید نموده و همچنین آمار افزایش تولید را ارائه کردند. دکتر جهانسوز در بخشی از سخنانشان بر لزوم کاهش ضایعات در سه مرحله کاشت، داشت و برداشت تاکید کردندو همچنین اشاره کردند در زمینه کشت الگوهای مناسب کشت باید مد نظر قرار گیرد و جهت تولید محصولات ارگانیک، کمیته ملی راهبری لازم است. ایشان همچنین به راه های اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی اشاره نمودند و بر لزوم توسعه کشت گلخانه ای تاکید کردند. یکی از موارد دیگر الگوی صحیح بهره برداری از منابع خاک می باشد که در این زمینه نقش احداث باغ در جلوگیری از فرسایش خاک پر رنگ تر عنوان شد. ایشان بر لزوم الگوی صحیح بهره برداری از انرژی تاکید نموده و لزوم تاسیس گلخانه های خورشیدی را مد نظر قرار دادند.
اولین مقاله ارائه شده در روز همایش مقاله خانم آل بویه تحت عنوان "نقش کشاورزی اکولوژیک در اصلاح الگوی مصرف نهاده های کشاورزی" بود. در این مقاله به وضعیت امنیت غذایی و مشکلات تامین امنیت غذایی در ایران و جهان اشاره شد. بر اساس این مقاله امنيت غذايي عبارت است از دسترسي تمام مردم در تمام نقاط و اوقات به غذاي كافي به منظور يك زندگي سالم و فعال. سپس به ضرورت اصلاح الگوي مصرف براي بهبود وضعيت زندگي كشاورزان فقير با استفاده از كشاورزي اكولوژيك اشاره شد. مقاله بعد با عنوان " آب مورد نیاز برای تولید محصولات دامی با نگرشی بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب" توسط آقای حامد خلیل وندی ارائه شد. در این مقاله به مقدار آب مورد نیاز برای تولید و پرورش دام اشاره شد و بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب در این زمینه تاکید گردید. در ادامه مقاله ای تحت عنوان " ساماندهی و مدیریت منابع طبیعی کشور در راستای الگوی مصرف و حفاظت از منابع طبیعی" توسط آقای مرتضی شیخعلی ارائه شد.در این مقاله بر لزوم حفظ جنگل ها با روش های گوناگون تاکید شد. در بخشی از این مقاله بر این نکته تاکید شد که مرز تغییر طبیعت با تخریب طبیعت اشتباه گرفته نشود. مقاله چهارم توسط آقای عزیز ابراهیمی با عنوان " استفاده از تکنیک های بیوتکنولوژی در راستای بهبود تولیدات باغبانی و اصلاح الگوی مصرف" ارائه شد. در این مقاله بر ضرورت استفاده از علم بیوتکنولوژی در کشاورزی در راستای اصلاح الگوی مصرف تاکید شد. در ادامه اهداف بیو تکنولوژی و تکنیک های آن مورد بحث قرار گرفت. تکنیک های معرفی شده کشت بافت و مهندسی ژنتیک و استفاده از مارکرهای مولکولی
آخرین مقاله با عنوان " گسترش میوه کاری دیم در ارضی شیبدار کم بازده، موثرترین روش اصلاح الگوی مصرف آب و توسعه پایدار باغبانی ایران" توسط آقای عباس یداللهی ارائه شد. در این مقاله هدف اصلی مدیریت نزولات آسمانی، در جهت کاهش تبخیر و تعرق و افزایش راندمان جذب آب توسط گیاه بیان شد و تاکید گردید با مکان یابی صحیح، انتخاب گونه های مقاوم یا متحمل به خشکی و استفاده بهینه از بارندگی از طریق سیستم های استحصال آب باران می توان در پهنه های شیبدار کم بازده اقدام به کشت باغ به صورت دیم نمود.
درپایان بیانیه ای به شرح ذیل قرائت شد و از حضار جهت نماز و نهار دعوت به عمل آمد.
بسمه تعالی صرفه جویی هنر است، اما مرز بین صرفه و اسراف کدام است؟ این صرفه جویی یا هنر که می تواند به عنوان یک راهکار سریع الوصول بنیه اقتصادی جامعه را تقویت کند، چه الگویی دارد؟ دیرزمانی است که جامعه به دلیل عدم استفاده صحیح از امکانات و منابع مختلف دچار مشکل شده است و آمارها نشان می دهد که نرخ مصرف در سطح فردی و ملی اصولی نمی باشد، تا جایی که با توجه به اهمیت «حیاتی و اساسی مصرف مدبرانه و عاقلانه منابع کشور» رهبر معظم انقلاب سال 1388 را سال «اصلاح الگوی مصرف» نامیدند به همین منظور کانون کشاورزی و منابع طبیعی بسیج مهندسین با هدف بررسی راهکارها و تبادل تجربیات استادان و کارشناسان عرصه کشاورزی و منابع طبیعی در خصوص چگونگی اجرایی کردن اصلاح الگوی مصرف در این بخش اقدام به برگزاری «هم اندیشی اصلاح الگوی مصرف در آب و نهاده های کشاورزی» نمود. بررسی رشد جمعیت نشان می دهد هر هفته به طور متوسط یک میلیون و 200 هزار نفر به جمعیت جهان افزوده می شود و انتظار می رود تا سال 2025 جمعیت به هشت میلیارد نفر برسد. برای تأمین غذای این جمعیت رو به رشد استفاده از منابع طبیعی باید به طور اصولی و صحیح صورت گیرد تا منجر به نابودی منابع و تخریب محیط زیست نگردد. بنابراین اولین راهکار برای حل این مشکل اصلاح الگوی مصرف آب و نهاده های کشاورزی است. از طرف دیگر بررسی ها نشان می دهد، بخش کشاورزی نقش حیاتی در اقتصاد ملی ایران دارد. از آنجایی که بخش عمده ای از تولید ناخالص ملی در بخش کشاورزی مربوط به دامپروری است و به دلیل گستردگی حوزه فعالیت، از اشتغالزایی بسیار بالایی برخوردار است، البته اگر به نقش آن در تأمین نیاز غذایی و پروتئینی نیز اشاره شود، اهمیت استراتژیک آن در بخش کشاورزی مشخص می شود. لذا ضرورت دارد که به کمک بیوتکنولوژی و روش های به نژادی، اصلاح الگوی مصرف در این حوزه نیز مورد توجه قرارگیرد تا بتوان بازده و بهره وری این صنعت را نیز افزایش داد. همچنین بخش کشاورزی ایران در قیاس با سایر کشورهای دنیا دارای پتانسیل نسبتاً مناسبی است، به طوری که از لحاظ میزان کل اراضی کشاورزی در رتبه بیستم و از لحاظ سطح زیر کشت آبی، بعد از کشورهای هند، چین، آمریکا و پاکستان در مرتبه پنجم قرار دارد. بنابراین با استفاده از نتایج تحقیقاتی کاربردی در رابطه با اصلاح الگوی مصرف آب و نهاده های کشاورزی می توان ایران را به قطب بزرگ کشاورزی در خاورمیانه تبدیل کرد. در این رابطه یکی از شیوه های کاربردی کردن استفاده صحیح از منابع طبیعی و نهاده های کشاورزی، بهره گیری از جدیدترین فنون و تکنولوژی کارآمد دنیا می باشدکه عبارتند از کشاورزی دقیق، کشاورزی ارگانیک و اکولوژیک و شیوه های علمی و پیشرفته آبیاری. با توجه به شرایط اقلیمی کشور که 3/2 آن خشک و نیمه خشک است، می توان گفت آب آبیاری از مهم ترین نهاده های کشاورزی است. تحقیقات انجام شده بر روی بازده آبیاری مزارع تحت کشت حاکی از آن است که بازده آبیاری بستگی به مدیریت مزرعه، روش آبیاری، نوبت آبیاری و نوع گیاه دارد. چالش ها و فرصت ها برای بهبود کارایی مصرف آب کشاورزی در سه جزء سیستم بیوتکنولوژی گیاه، محیط و مدیریت خلاصه می شود. بدین ترتیب نجات از بحران های آینده در گروی اصلاح الگوی مصرف خواهد بود تا با استفاده صحیح از منابع طبیعی بهره وری را افزایش دهیم. نکته قابل توجه این است که نهادینه شدن اصلاح الگوی مصرف آب و نهاده های کشاورزی نیاز به فرهنگ سازی دارد. لذا این امر مهم تنها توسط یک وزارتخانه یا ارگان دولتی امکان پذیر نیست و باید تمامی دستگاه های دولتی و غیردولتی در این امر مهم، منسجم و هدفمند عمل نمایند. این گردهمایی آغازی بود برای تبادل نظرات علمی کارشناسان و متخصصان بخش کشاورزی در زمینه اصلاح الگوی مصرف، با امید به این که در آینده ای نزدیک شاهد به کار بستن نکات علمی و کلیدی در زمینه اصلاح الگوی مصرف باشیم.
|